سلطان محمد ميرزا قاجار
223
سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )
مدفن حضرت سلمان مدفن حضرت سلمان قدرى دور از شط است . « 15 » بقعه و صحن مختصرى دارد . چند خانوار عرب در اطراف آن بقعه ساكناند . « 16 » از عمارات مداين چيزى كه باقى است همان طاق كسرى است . طاق آجرى مرتفع عريضى است . [ 139 آ ] از وسط شكافته [ و ] نزديك به شط [ است ] . گويا بر روى اين طاق ، عمارت نشيمن بوده است . اكركوف در دو ساعتى كاظمين ، سمت هور « 17 » تلّ خاك بلندى است . بر روى او علامت عمارتى از خشتهاى خام بزرگ و گل [ و ] در لاى گلهاى آن بعضى نى گذاردهاند . اين خرابه از خيلى راه ديده مىشود . در ميان اعراب اكركوف نامند . « 18 » مىگويند قصر خورنق مشهور همين است . دجله و فرات بعضى سالها كه آب دجله و فرات هردو زياد شود و آب فرات آمده با دجله يكى شوند ، واقعى بغداد جزيره شود . به قدر شش بلكه ده ساعت اطراف بغداد را آب گيرد . فاصله شط فرات با دجله در اراضى بغداد به قدر چهار ساعت است . آب دجله از گودى مىگذرد . به سهولت بر اكثر از زمينهاى عراق سوار نشود . ولى آب
--> ( 15 ) . « از كنار شط تا مقبرهء سلمان دو ميدان اسب فاصله دارد و از طاق تا مقبره سلمان يك ميدان اسب است » . ( سفرنامهء عتبات ، ص 102 ) . ( 16 ) . مدفن حذيفه ( اصل : خريفه ) هم در مداين است . بقعهء كوچكى دارد . ( حاشيهء متن ) . ( 17 ) . نام اين محل در سفرنامهء عتبات ، خور آمده است : « امروز منزل در محل موسوم به خور است » . ( ص 106 ) . ( 18 ) . لسترنج مىنويسد عقرقوف همان تل باستانى بابل است . ( سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 73 ) . ناصر الدين شاه نيز به اين محل اشاره نموده است : « . . . به خلاف جهت از خارج راه براى ملاحظهء عقرقوف كه حالا مصطلح اعراب « اكركوف » است ، رانديم » . ( سفرنامهء عتبات ، ص 107 ) .